Zirkonyum kaplama nedir?
Zirkonyum, zirkonyum dioksitten üretilen yüksek dayanımlı bir seramiktir. Diş hekimliğinde kuron (kaplama) ve köprü yapımında, bilgisayar destekli tasarım ve üretim (CAD/CAM) yöntemiyle frezelenerek kullanılır.
Metal destekli porselenden farklı olarak altında metal bir iskelet yoktur. Bu nedenle diş eti kenarında koyu çizgi görülme ihtimali azalır ve metale hassasiyeti olanlar için bir seçenek oluşturur.
Restorasyon bütün halinde (monolitik) zirkonyumdan üretilebilir ya da görünümü için üzerine ince bir porselen tabakası eklenebilir. Hangisinin uygun olduğu dişin konumuna ve çiğneme kuvvetine göre seçilir.
Hangi durumlarda kullanılır?
Kaplama, dişin kalan sağlam yapısına, diş etinin durumuna ve ısırma alışkanlıklarınıza göre planlanır. Sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- Büyük dolgusu olan veya kırılmış dişlerin güçlendirilmesi
- Kanal tedavisi görmüş dişlerin korunması
- Rengi ya da şekli bozulmuş dişlerin estetik olarak düzeltilmesi
- Komşu dişlere dayanan köprü ile eksik dişin tamamlanması
- İmplant üzerine yapılan kuron ve köprüler
Zirkonyum kaplamanın avantaj ve dezavantajları
Zirkonyum dayanıklı bir malzemedir ve diş etiyle uyumu genellikle iyidir. Daha yarı saydam zirkonyum türleri ön bölgede de kullanılabilir; ancak cam seramiklere göre daha opak olabilir ve her vakada doğal dişin optik özelliklerini birebir taklit etmesi beklenmemelidir.
Dezavantajı ise, dişin kontrollü biçimde aşındırılması gereği ve yüzeyi pürüzlü kalırsa ya da ısırma dengesi bozuksa karşı dişlerde aşınmaya yol açabilmesidir. Bu nedenle yüzey düzgün cilalanır ve ısırma dengesi kontrol edilir. Kaplama bir kez yapıldıktan sonra, bozulduğunda çoğu zaman yenilenmesi gerekir; onarım her zaman mümkün olmayabilir.
Bilmeniz gereken sınırlar
Zirkonyum kaplamanın başarısı yalnızca malzemeye değil; dişin hazırlanma biçimine, ısırma dengesine ve ağız bakımına da bağlıdır. Bu nedenle tedaviye başlamadan önce ısırma ilişkisi ve diş eti durumu birlikte değerlendirilir.
Kaplama yapılabilmesi için dişin çevresinden kontrollü biçimde aşındırma yapılması gerekir. Bu işlem geri döndürülemez; bu yüzden gerçekten gerekli olup olmadığı, alternatif tedavilerle birlikte değerlendirilir.
Diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı olanlarda seramikte çatlama ya da kırılma riski artabilir. Bu durumda gece koruyucu plak önerilebilir. Diş eti hastalığı varsa kaplamadan önce bu sorun tedavi edilir.
Tedavi kararı her zaman muayene ve görüntüleme sonrasında, ağzınızın ve beklentilerinizin birlikte değerlendirilmesiyle verilir.
Kaplamaların bakımı
Kaplı dişin altında kalan doğal diş yapısı ve diş eti çizgisi çürüğe açık kalmaya devam eder. Günlük fırçalama, arayüz fırçası veya diş ipi kullanımı ve düzenli kontroller bu nedenle önemlidir.
Kaplamanın ne kadar süre kullanılacağı ağız hijyenine, alışkanlıklara ve diş etinin durumuna göre değişir; bu konuda süre taahhüdü verilemez.
Tedavi süreci
Dişleriniz, diş eti sağlığınız ve ısırmanız değerlendirilir; gerekli röntgenler alınır. Kaplamanın gerekli olup olmadığı ve alternatifler konuşulur.
Kaplamanın şekli, boyutu ve rengi komşu dişlerinizle uyumlu olacak biçimde planlanır.
İşlem lokal anestezi altında yapılır ve işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir. Diş, kaplamaya yer açacak şekilde şekillendirilir ve ölçü dijital tarayıcı veya klasik yöntemle alınır.
Kalıcı kaplama hazırlanırken diş, geçici bir kaplama ile korunur. Bu süre laboratuvar üretimine göre değişir.
Kaplama ağızda denenir; uyum, ısırma ve görünüm kontrol edildikten sonra yapıştırılır. Sonrasında belirli aralıklarla kontrole çağrılırsınız.
Sıkça sorulan sorular
Zirkonyum kaplama dişe zarar verir mi?
Zirkonyum kaplama için dişin çevresinden aşındırma yapılması gerekir ve bu işlem geri alınamaz. Aşındırma mümkün olduğunca sınırlı tutulur ve yalnızca gerekli görülen dişlerde uygulanır.
Zirkonyum kaplama ile metal destekli porselen arasındaki fark nedir?
Temel fark, zirkonyumun altında metal iskelet bulunmamasıdır. Bu, diş eti kenarında koyu çizgi oluşma ihtimalini azaltır; hangi malzemenin uygun olduğunu ise dişin konumu ve çiğneme kuvveti belirler.
Zirkonyum kaplama renk değiştirir mi?
Seramik yüzey çay, kahve gibi maddelerle doğal diş kadar kolay boyanmaz, ancak kenarlarda birikinti oluşabilir. Diş beyazlatma ürünleri seramiğin rengini açmaz; renk seçimi kaplama yapılmadan önce yapılır.
Zirkonyum kaplama kaç ziyarette tamamlanır?
Genellikle birkaç ziyaret gerekir; dişin hazırlanması ve kaplamanın takılması arasında laboratuvar aşaması bulunur. Sayı kaç dişin kaplanacağına ve vakaya göre değişir; tedavi aşamaları ziyaret planınıza göre düzenlenebilir.
Zirkonyum kaplama kırılabilir mi?
Evet, her seramik gibi zorlayıcı kuvvetlerde çatlayabilir veya üzerindeki porselen tabaka kopabilir. Diş sıkma, sert maddeleri ısırma ve kontrolsüz alışkanlıklar riski artırır.
Kimler için zirkonyum kaplama uygun olmayabilir?
Dişinde yeterli sağlam yapı kalmamış, ileri diş eti hastalığı olan veya kontrolsüz diş sıkma alışkanlığı bulunan kişilerde kaplama uygun olmayabilir. Bu durumlarda önce diş eti tedavisi, dolgu veya farklı bir restorasyon gibi seçenekler değerlendirilir.
Zirkonyum kaplama sonrası nelere dikkat etmeliyim?
Kaplama sonrası fırçalama ve diş ipi kullanımına özen göstermeniz, sert gıdaları ve buz, kalem gibi nesneleri ısırmamanız önerilir. Planlı kontrollere gelmeniz, ısırma ve diş eti durumunun izlenmesini sağlar.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun tedavi, muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında hekim tarafından belirlenir.
